a common reader

tweede vertaalpoging van Elizabeth Bishop’s One Art

· 5 January 2011 |  by Janantoon
· Published in: poëzie
· Tagged with:

Als reactie op mijn eerste vertaalpoging kreeg ik een lange mail van mijn vriend Jan Venderickx. Hij gaf me tips, corrigeerde enkele dingen, en stak mij vooral aan om wat hij noemde ‘een goede basisvertaling’ verder te bewerken.
Hij weet waarover hij praat, want hij vertaalde vroeger T.S. Eliot’s The Waste Land: Het Barre Land. En in zijn mail voelde ik het enthousiasme voor het vertalen.

Voor het Engelse origineel en mijn eerste vertaling kijkt u even terug. Er zaten nog wat stroeve wendingen in. En ja, ‘hard te leren’ is een anglicisme, maar ik wou zo dicht mogelijk bij het origineel blijven. Mijn vertaalpoging — en ik ben echt geen vertaler — kwam er uit grote onvrede met de vertaling van Guus Luijters. Als ik zo’n vertaling lees, word ik nog wantrouwiger tegenover vertalingen uit talen die ik niet beheers. Ik heb de verzamelde gedichten van Achmatova. Moet ik nu ook Russisch leren? Misschien wel, maar alleen om Achmatova of Pasternak te lezen, lijkt me wat dunnetjes als motivatie.

Terug naar de vertaling. In het origineel wordt disaster, het sleutelwoord, benadrukt door een prachtige reeks rijmen: master, faster, vaster. Nu wou ik niet per se naar een rijm zoeken, maar ik kreeg de inval: De kunst van het verliezen leer je zonder kamp. ‘Kamp’ benadrukt de ‘ramp’, misschien een beetje krampachtig, maar we moeten het nu eenmaal met onze Nederlandse woorden doen. Master/disaster klinkt nu eenmaal anders dan kamp/ramp, een verschil in klank als dat tussen un œuf en een ei waar Toon Hermans het al over had.
Met nog enkele wijzigingen presenteer ik mijn nieuwe vertaling. Uw commentaar is zeer welkom.

De kunst van het verliezen leer je zonder kamp;
zoveel dingen lijken met opzet te willen
verloren gaan: hun verlies is echt geen ramp.

Verlies iets elke dag. Aanvaard het gedoe
van verloren sleutels, het slecht bestede uur.
De kunst van het verliezen leer je zonder kamp.

Oefen dan verder verliezen, sneller verliezen:
plaatsen, en namen, en waarheen je dacht
te reizen. Niets daarvan blijkt een ramp.

Ik verloor mijn moeders klok. En zie! mijn laatste, of
voorlaatste, van drie geliefde huizen verdween.
De kunst van het verliezen leer je zonder kamp.

Ik verloor twee steden, heerlijke. En meer nog,
werelden en rivieren die de mijne waren, een continent.
Ik mis ze, maar het was echt geen ramp.

—Zelfs jou verliezen (de grappende stem, een gebaar
waarvan ik hou) ik zal niet gelogen hebben. Het is klaar,
de kunst van het verliezen leer je bijna zonder kamp
al lijkt het dan op (Schrijf het!) op een ramp.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3