a common reader

Szymborska in de stad van de doden

· 25 June 2013 |  by Janantoon
· Published in: miscellanea
· Tagged with:

Cmentarz RakowickiEen kort verblijf in de Poolse stad Krakau kon voor mij niet zonder mijn honneurs te geven aan de dichteres Wisława Szymborska. Zij ligt begraven in Cmentarz Rakowicki, het grote kerkhof op zo’n anderhalve kilometer van het oude stadscentrum. Het kerkhof heeft een oppervlakte van 42 hectare, een aanduiding die mogelijk nog wat betekent voor een landbouwer. Voor mezelf maakte ik de vergelijking met het beeldenpark Middelheim te Antwerpen: dat beslaat 30 hectare.

Het was zondagmorgen, iets na negen uur. Ik betrad het kerkhof langs de hoofdingang en zag het bord met het plan van de stad van de doden. Naast het plattegrond stond een lijst met veertig namen van bekende Polen: ministers, generaals, kunstenaars. Szymborska stond er niet bij.
In het midden van de eerste ‘wijk’ stond een kerkje waarin enkele priesters de mis opdroegen. Dat was onmiskenbaar, want hun litanie galmde over het kerkhof via vier grote luidsprekers die op het dak stonden. In de lanen van het kerkhof stonden heel wat mensen die op die manier de mis volgden. Toen ik bijna twee uur later het kerkhof verliet, was de mis nog bezig.
Ik heb respect voor de geloofsuitingen van andere mensen. Ik ging dan ook stilletjes een zijgang in om zo het gebied te verkennen. Dat de mis met opsomming van lange lijsten namen mij overal volgde, stoorde mij niet, al had het wel iets opdringerigs. Je zal daar maar als atheïst begraven liggen. De met luidsprekers versterkte religieuze teksten deden ook wel denken aan de oproep tot gebed van een muezzin.

Ik heb geruime tijd rondgelopen in dit vredig oord met veel groen en zijn stille bewoners. Sommige graven waren echt nog bombastische uitingen van een hogere levensstandaard — tijdens het leven. Maar hier vervlakt zelfs het meest excentrieke tot een onderdeel van dit grote rustgevoel.
Hoedanook, na enige tijd wou ik dan toch Szymborska’s graf vinden. Maar hoe? Wandelend was ik aan de andere kant van het kerkhof aangekomen, een gewone straat, maar aan de overkant begon weer een kerkhof, eentje voor gevallen soldaten. Daar was een werkman doende en ik probeerde met hem te praten. “Angielski (Engels)?” vroeg ik. Hij knikte en ging mij voor naar een bord met een plattegrond en duidde de zone aan waar Britse soldaten begraven liggen. En ik dan weer: nieje, nieje, groeb zjimborskaja?
En hij begreep me en haalde uit zijn kantoortje een plattegrond op een a4-velletje en met heel wat uitleg duidde hij de sector “Gd” aan. Drinkgeld wou hij niet aannemen (nieje, nieje) en met enkele beleefde dzjingkoeje ging ik op zoek met mijn plattegrond.
Een beetje later kwam hij aangelopen en deed me teken dat ik hem moest volgen en in niet al te ingetogen looppas kwamen we aan het graf van Szymborska. Wij gaven een hand en weg was hij.

Ik begreep waarom hij zoveel uitleg nodig had. Wisława Szymborska is eenvoudig in de dood zoals ze in het leven was. Haar graftombe, die ze deelt met haar ouders, ligt niet op een markante plaats en heeft geen enkele bombastische of artistieke onderscheiding. Zelfs niet de vermelding poetka. En zo was het me liever. Zij leeft ook hier bij mij, in haar gedichtenbundels.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3