a common reader

Spinoza’s typografische vingerafdruk

· 17 May 2013 |  by Janantoon
· Published in: FILOSOFIE · miscellanea · typografie
· Tagged with:

spinoza
Verschillende media, waaronder Filosofie Magazine, melden dat twee studenten boekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam ontdekten wie de Tractatus theologico-politicus en de Ethica van Spinoza gedrukt heeft.
Trude Dijkstra en Rindert Jagersma maakten hun ontdekking wereldkundig op een congres over de Verlichting in Brussel.
Zo staat stond het op de site van Universiteit Amsterdam:

Minutieus onderzoek van de Amsterdamse boekwetenschappers Trude Dijkstra en Rindert Jagersma heeft nu, bijna 350 jaar na dato, alsnog de identiteit onthuld van de anonieme drukker van Spinoza. Dijkstra en Jagersma hebben het typografisch materiaal (drukletters, gedecoreerde initiaalletters, ornamenten, etc.) dat gebruikt werd voor de beide anonieme werken, vergeleken met het materiaal dat benut werd in de boeken van gedateerde en met naam en toenaam genoemde boekdrukkers. En dat waren er heel wat in het Amsterdam van de Gouden Eeuw, dat gold als hét boekhandelscentrum van de wereld.

Zo stuitten Dijkstra en Jagersma op de onbekende Amsterdamse boekdrukker Israël de Paul (1630–1680), van wie slechts een handvol werken bewaard zijn die zijn naam dragen. De Paul had zich klaarblijkelijk toegelegd op het drukken van (verboden) boeken en pamfletten uit de kring van vrijdenkers rond Spinoza. Ook in het tolerante Amsterdam bleef dat een hachelijke onderneming en De Paul verkoos de anonimiteit om zich tegen vervolging te beschermen. Uiteindelijk waren het de boekwerken zélf die hem nu hebben onthuld als drukker.

‘Ik kon eigenlijk nauwelijks geloven dat het verhaal klopt’, zegt hoofdconservator Garrelt Verhoeven van de Bijzondere Collecties van de UvA. ‘Twee van de belangrijkste boekhistorici op dit gebied, docent Paul Dijstelberge en onderzoeker John Lane, konden de bewijsvoering van de studenten gelukkig bevestigen. Dit laat maar weer eens zien dat nauwgezet onderzoek naar ons papieren erfgoed verrassende nieuwe inzichten kan opleveren.’

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3