a common reader

Sacco en Vanzetti en Baltasar Garzón

· 12 March 2012 |  by Janantoon
· Published in: mensenrechten · politiek
· Tagged with: ·

Ik kende de naam Felix Frankfurter via twee bronnen. In de gepubliceerde brieven van Isaiah Berlin (Enlightening) vond ik een jarenlange vriendschappelijke correspondentie tussen beide. Frankfurter was in 1882 in Wenen geboren, maar hij emigreerde al op twaalfjarige leeftijd naar New York. Hij studeerde aan Harvard Law School en werd een eminent, zij het soms controversieel, jurist. In 1939 werd hij benoemd tot het hoogste rechterlijke ambt in de VS, rechter van de Supreme Court. In het academisch jaar 1933-34 was hij gastprofessor in Oxford en daar begon dan ook hun vriendschap.
Een ander signaal was Jan Karski. Jan Karski was een getuige van de massale uitroeiing van de joden in Polen, reeds in 1942. Een getuige, maar ook een boodschapper. Het Poolse verzet gaf hem de opdracht deze boodschap over te brengen aan de wereld. Hij ontmoet Anthony Eden, de British Foreign Secretary, joodse leiders in Londen en New-York, zelfs president Roosevelt. Maar mijn gelooft hem niet, men wil hem niet geloven. Men weet, maar wil niet weten.
Jan Karski ontmoet ook Felix Frankfurter, rechter van de Supreme Court, en jood. Nadat Frankfurter aandachtig het relaas van de vernietiging van de Poolse joden aanhoorde, zei hij: “I am unable to believe you”.

Felix Frankfurter was een zeer kritisch observator van het proces van Sacco en Vanzetti. In maart 1927, na hun terechtstelling, publiceerde hij The case of Sacco and Vanzetti, waarin hij het gedrag van rechter Webster Thayer aanklaagt. Maar ook het juridisch systeem dat de mogelijkheid op een herziening van een proces bemoeilijkt. Op de voorlaatste pagina schrijft hij:

All systems of law, however wise, are administered through men, and therefore may occasionally disclose the frailties of men. Perfection may not be demanded of the law, but the capacity to correct errors of inevitable frailty is the mark of a civilized legal mechanism.

Dit boek werd voor het eerst gepubliceerd in maart 1927 en ik heb de zesde druk van september 1927. Het was toen een aangrijpend relaas, maar is ook nu nog relevant.
De zaak Sacco en Vanzetti zorgde voor verhitte gemoederen in de VS, maar ook in de rest van de wereld, omdat vrij snel duidelijk werd dat dit een politiek proces was. Het gerecht met een dubbele agenda. Want bewijzen in de moordzaak waren zeer schaars en indirect, en getuigenverklaringen werden door de politie gemanipuleerd. Tijdens het proces liet rechter Thayer toe dat de aanklager hun anarchistisch ideeën in de verf zette. Amerika was in de jaren twintig in de ban van the Red Scare. Na de bolsjewistische revolutie in 1917 lagen ideeën als communisme, socialisme en anarchisme erg gevoelig. In de jaren twintig was er een ware heksenjacht op ‘roden’. Sacco en Vanzetti waren anarchisten, maar hadden nooit strafbare feiten gepleegd. Ze hadden ook de dienstplicht (om te gaan vechten in Europa in de eerste wereldoorlog) ontvlucht. En nu kon men ze framen voor een roofmoord. Wie een hond wil slaan, vind licht een stok. De jury van respectabele burgers was snel overtuigd van de schuld (waarvan ook) van deze anarchisten en spaghettivreters. (Een degelijk overzicht van de zaak wordt gegeven op de site van Massachusetts.)

En doet dit niet denken aan de recente processen van de Spaanse rechter Baltasar Garzón? De moedige rechter die Pinochet, drugs, ETA, de misdaden van het Francoregime en corruptie aanpakte, had zich blijkbaar veel politieke vijanden gemaakt en allicht nijd en jaloezie in zijn gilde. Rechter Garzón werd zelf voor het Spaanse hooggerechtshof gebracht in drie verschillende zaken. Eén voor het afluisteren van gevangenen omdat Garzón vermoedde dat ze vanuit hun cel geld bleven witwassen, een ander voor het onderzoeken van de misdaden van het Franco-regime en dan nog een kleinere zaak van vermeend machtsmisbruik (het laten vallen van een gerechtelijk onderzoek tegen een bank). Eén van de drie zou wel lukken zeker? Het hooggerechtshof pakte het zeer slim aan. Men begon met de afluisterzaak en veroordeelde hem. De derde zaak liet men vallen, er was nauwelijks een zaak. En men kon zijn handen in onschuld wassen voor de meest gevoelige zaak, die van het Franco-regime. Men veroordeelde hem niet, maar hij had zich vergist.

Ik ben geen advocaat, noch rechter, noch ben ik gekwalificeerd om wetten te evalueren. Of toch? Wetten worden toch gemaakt om de gemeenschap van mensen, van burgers en vennootschappen en de staat samen te laten functioneren? Dus als mens en burger van een staat gaan die wetten ook over mij en kan ik mijn idee hebben, nietwaar? Als ik in een staat zou leven waar Joden bij wet mogen gedood worden gewoon omdat ze jood zijn, ben ík dan fout als ik ertegen ben of de wet?
Als in een staat een rechter gestraft wordt en niet de misdadiger, wat moet de burger dan denken?
Ten tijde van Sacco en Vanzetti hadden de beklaagden blijkbaar zeer weinig rechten, nu hebben ze zeer veel rechten en vooral de grootste witte-boorden-misdadigers gaan vrijuit. Geen wonder dat overal ter wereld het ongenoegen van gewone burgers begint te groeien.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3