a common reader

Nadine Gordimer blijven lezen

· 6 August 2014 |  by Janantoon
· Published in: Engelse literatuur · FOCUS
· Tagged with:

Nadine GordimerOnlangs overleed de Zuid-Afrikaanse schrijfster Nadine Gordimer. Een schrijver kan je best herdenken door zijn of haar werk te lezen. En dat heb ik gedaan met haar roman The House Gun1.

De blurb van de uitgever insinueert de spanning van een detectiveroman: A house gun — kept like a house cat: a fact of ordinary life. How else can you defend yourself against losing your computer and TV set, your watch and rings? Harold, a respected insurance executive, and his doctor wife, Claudia, are faced with something they thought could never happen to them.
Hun zoon heeft een moord gepleegd. In het gewelddadig klimaat van Zuid-Afrika van toen, baarde een moord meer of minder geen opzien. Maar hier ging het om een blanke jonge man, 27 jaar en architect, zonder gewelddadig verleden, uit goeden huize. Een passionele moord bovendien.

Nadine Gordimer heeft geen sensatiekrantinteresse. De zoon komt nauwelijks aan bod in het verhaal, voornamelijk onrechtstreeks. Wat haar interesseert — en de geboeide lezer eveneens — is hoe dit koppel omgaat met dat leven-overhoop-gooiende feit. En weer valt op hoezeer Nadine Gordimer er in slaagt in de huid van haar personages te kruipen. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat ze van dichtbij — bij vrienden? — een dergelijke situatie heeft meegemaakt.

Na het eerste schokkende nieuws ontvouwt alles zich traag, zoals ook de rechtsbedeling een trage bedoening is. Het koppel isoleert zich van hun vrienden; ze kunnen de aangeboden hulp niet toelaten. In de plaats daarvan dagen er nieuwe mensen op in hun leven: een vriend van Duncan, de zoon, en vooral de pleitadvocaat aan wiens competentie ze volledig overgeleverd zijn. De advocaat is zwart, wat een extra dimensie geeft aan het verhaal in post-apartheid Zuid-Afrika.

Ondanks sympathiebetuigingen en hulp, blijft het koppel alleen met hun probleem. Bovendien zijn ze elk alleen; hun relatie wordt niet openlijk in vraag gesteld, maar er is spanning. Allebei vragen ze zich af hoe hun zoon dit kon doen. Is er iets misgegaan in de opvoeding? Maakte de vader — een gelovige — fouten in de opvoeding? Was de moeder — een vrijdenker — niet betrokken genoeg? Ze stellen die vragen over zichzelf en over hun partner.

Nadine Gordimer maakt die spanning tastbaar door af en toe de dialogen niet toe te wijzen. Soms weet je niet of iets gezegd of gedacht wordt. Weet hij of zij dat wel? Soms weet je niet wie iets zegt. Misschien omdat ze het allebei konden gezegd/gedacht hebben? Die passages dwingen de lezer zeer aandachtig te lezen en geven een onzekerheid die de onzekerheid van de protagonisten onderlijnt.

Uiteindelijk evolueert de roman nog tot een spannend rechtbankverhaal. Het vonnis werkt ook hier als catharsis: allen proberen hun leven nieuwe zin te geven.


Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.

  1. Nadine Gordimer
    The House Gun
    Nadine Gordimer, The house gun



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3