a common reader

James Salter all that is… typical

· 5 February 2014 |  by Janantoon
· Published in: Engelse literatuur · FOCUS
· Tagged with:

James Salter, All that isJames Salter
All that is

Ik ben redelijk immuun tegen hypes. Maar in het geval van James Salter heb ik dan toch zijn laatste roman gekocht. Er werd veel over gedaan in de VS, maar misschien meer omdat de schrijver 87 jaar is en deze roman 35 jaar na zijn vorige komt.
Enfin, ik kocht het boek dus omdat ik zijn korte verhalen zeer sterk vond. Ik had erg genoten van zijn bundel Last Night. En ik voel me ook niet bedrogen: de roman is zeer goed geschreven in een korte, Hemingway-achtige stijl. Die 87 jaar merk je niet, of toch? Daar kom ik op terug.

Eerst iets over die hype. Het is een goed boek van een gereputeerd schrijver, maar dan ook weer niet zó goed om lyrisch te worden zoals de New York Times:

The brilliantly compressed stories in which life is lit by lightning flash, the humane memoir that generously exalts, more than anything, the lineaments of ordinary existence — it’s all here, subsumed and assimilated in the service of a work that manages to be both recognizable (no one but Salter could have written it) and yet strikingly original, vigorous proof that this literary lion is still very much on the prowl.

OK, het is goed geschreven, maar nogal navelstaarderig. En dat heeft volgens mij alles te maken met de geïsoleerdheid van de Amerikaanse (trouwens ook de Engelse) literaire scene. Slechts 3% — drie procent! — van de boeken die jaarlijks in de VS gepubliceerd worden, zijn vertalingen. Dat is ook een Amerikaan of drie opgevallen en er zijn enkele pogingen om daar wat aan te doen. Zo bijvoorbeeld de website Words without borders die actief anderstalige literatuur promoot. Of een afdeling van de University of Rochester met hun site Three percent. De doorsnee Amerikaan ligt echter niet wakker van “the rest of the world” en dus ook de uitgevers niet.

Enthousiasme in de VS, dat is te begrijpen, maar ook Johan De Haes geeft 4 sterretjes op Cobra. En wat vind ik er van? Inderdaad, knap geschreven. Het boek leest zeer vlot, je draait de pagina’s vanzelf om. Maar halfweg begon ik me toch af te vragen: waar gaat hij naartoe met dit levensrelaas? En wat me ook opviel: het is dan wel een roman — we volgen een groot deel van het leven van Philip Bowman — maar de aparte hoofdstukken zijn net korte verhalen. Dikwijls beginnend met een nevenfiguur waarbij ik dan moest denken “wie was dat nu ook alweer?” Bij Tolstoy schrik je daar niet van en dan heb je meestal ook een lijst van karakters. Maar in zo’n korte roman? Ik herkende die figuren niet omdat ze geen kleur hadden gekregen, geen karakter, gewoon een kartonnen bord met een foto op.

De hoofdfiguur krijgt ook weinig diepgang. We volgen hem in kort geschetste episodes, beginnend in de tweede wereldoorlog bij de aanval op Okinawa. En daarna bij zijn pogingen om zich in het naoorlogse leven te vestigen. Na een kleine omweg wordt hij editor van een uitgeverij en dat blijft hij. Hij verhuist een aantal keren, weet echter geen thuis te creëren. Hij ‘verhuist’ ook nogal dikwijls naar een ander bed, met telkens exploten die met duidelijk genoegen beschreven worden.
James Salter moet toch persoonlijke ervaring met editors hebben. Hij had het beroep van Bowman wat meer kleur kunnen geven. Nu zegt die alleen enkele keren dat hij het leuk vindt. Er wordt wel een Londense uitgever uitgestald, een flamboyante Lord Wiberg, die gelijkenissen vertoond met de uitgever George Weidenfeld. Maar ook hier weer gaat de aandacht naar de erotische interesses van de uitgever en niet naar de uitgeverij.

Deze roman is een bundel verhalen rond de hoofdfiguur Bowman (de voornaam Philip wordt zelden gebruikt) die een aantal andere spelers introduceert. Meestal zijn het vrouwen. Veel persoonlijkheid krijgen die niet mee. De vrouwen zijn meestal intelligent en boeiend, zijn vooral slank en dragen hoge hakken… De oude en allicht nog kranige Salter denkt met heimwee terug aan zijn mannelijke dagen (of nachten) en verkneukelt zich in het beschrijven van Bowmans sexuale pelgrimstocht. Een mindere schrijver zou er niet mee weg komen.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3