a common reader

Guy Deutscher ontvouwt taal

· 7 November 2013 |  by Janantoon
· Published in: FOCUS · taal
·

Guy Deutscher, The Unfolding of LanguageGuy Deutscher, The Unfolding of Language
Zich afvragen hoe en waarom talen evolueren, is natuurlijk de professionele zorg van linguïsten. Maar niet alleen linguïsten zijn verwonderd over taal. Ook de gewone gebruiker die soms veranderingen meemaakt in zijn eigen leven — bijvoorbeeld de grootouders die andere woorden en constructies gebruikten. Wie graag talen leert, zal zeker al gevloekt hebben op de vele uitzonderingen bij de vervoeging van werkwoorden. En dan heb je de taalpuristen die steeds maar klagen over het verval van de taal.

Over die taalpuristen heeft Guy Deutscher het ook (die zijn blijkbaar van alle tijden, wat hen aan het denken zou moeten zetten). Lees in dit kader dit kort fragment, tegelijk een mooi voorbeeld van zijn luchtige stijl:

In a session of the Académie Française in November 1843, an argument erupted between two distinguished Victors, the philosopher and educationalist Victor Cousin and the novelist Victor Hugo. The discussion began with a somewhat arcane debate on the merits and demerits of writing double consonants, but it soon developed into a heated exchange about the state of the language in general, with Cousin proclaiming the recent changes French was undergoing were nothing but decay. When Hugo questioned his reasoning, Cousin replied that he even knew exactly when the rot began. ‘The decay of the french language,’ he declared, ‘started in 1789,’ to which Hugo famously retorted: ‘À quelle heure, s’il vous plaît?’

Interessanter is natuurlijk hoe taal evolueert. Want taal is niet uitgevonden, is geen constructie uitgedacht door Chomsky-achtige engelen. Guy Deutscher vertelt op heldere wijze hoe een taal van een “Me Tarzan” stadium kan evolueren tot een rijke taal als het Latijn. En door welke machinaties een taal als Latijn evolueerde naar heel wat andere talen. Hij verklaart hoe erosie en uitholling een taal wijzigen, versimpelen, maar ook hoe daardoor weer nieuwe ingewikkelde vormen kunnen ontstaan.

Guy Deutscher schrijft aangenaam helder. Misschien neemt hij de lezer een beetje teveel bij het handje, maar dit boek is dan ook bestemd voor een breed publiek. Het blijft ook prettig leesbaar door de vele leuke voorbeelden en anekdotes, als krenten in een krentenbrood.
Ik laat je graag nog mee proeven van zo’n krent:

Markers of obligation can then flow further into even subtler domains, and become indicators of likelihood. The intimate relation between obligation and likelihood is nicely illustrated by an anecdote from the Soviet era. The story goes that during his state visit to Moscow, Fidel Castro is shown around the capital by Leonid Brezhnev. First of all, Castro is invited for a beer, which he downs in one go, and praises heartily. ‘Yes,’ says Brezhnev, ‘it was provided by our good friends from Czechoslovakia.’ Then Castro is chauffeured around the city, and is rather taken by the limo. ‘Yes,’ says Brezhnev, ‘these cars are provided by our good friends from Czechoslovakia.’ Later on, they visit an exhibition of fine crystal, and Castro duly waxes lyrical. ‘Yes,’ says Brezhnev, ‘the crystal is provided by our good friends from Czechoslovakia.’ ‘They must be very good friends,’ says Castro. ‘Yes,’ says Brezhnev, ‘they must.’

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3