a common reader

Geloof en wetenschap in de islam

· 3 April 2007 |  by Janantoon
· Published in: FILOSOFIE
· Tagged with:

Met zijn groot inlevingsvermogen beschrijft Jorge Luis Borges (La busca de Averroes — De zoektocht van Averroes — uit El Aleph) een namiddag van ibn-Rushd (of Averroes zoals hij op onbegrijpelijke wijze bekend werd in het Westen). Het verhaal speelt zich af in Córdoba. Averroes werkt aan zijn Tahafut al-tahafut, maar onderwijl blijven enkele woorden door zijn hoofd spelen. Averroes werkt ook continu aan de vertaling en becommentariëring van de werken van Aristoteles en tijdens deze werkzaamheden is hij op twee woorden gestoten (comedie en tragedie) die hij vanuit zijn islamitische achtergrond en leefwereld onmogelijk kan plaatsen. Hij verlaat zijn studievertrek om met enkele vrienden te gaan eten en praten. Tijdens dit gesprek wordt er onverwacht een tipje van de sluier gelicht. Een heerlijk verhaal dat een inkijkje geeft in de scherpe geest van Averroes en de leefwereld van Córdoba onder Al-Andalus.

Het werk van de filosoof ibn-Rushd was zeer belangrijk, niet in het minst omwille van het bewaren van het gedachtengoed van de antieken voor het latere westerse humanisme. Hij maakte ook deel uit van een soort verlichte eeuw binnen de islam. Irshad Manji verwijst er uitdrukkelijk naar in haar boek The trouble with Islam. Zij hoopt op een islamitische renaissance waarbij open discussie en een modernere interpretatie van de Koranteksten mogelijk zouden zijn.

Dit korte werk was voor mij ook een revelatie. Het is te merken dat ibn-Rushd uit een juristenfamilie komt. Mij viel vooral de strikte logische uiteenzetting van zijn gedachten op. Dat was natuurlijk zijn bedoeling: Averroes betoogt dat de Koran het wetenschappelijk onderzoek stimuleert, maar dat voor dat onderzoek ook methodes — de logica — nodig zijn die bij de antieken (vooral Aristoteles, ook Plato) te vinden zijn. Hij beroept zich op verschillende verzen uit de Koran, en ik heb ze allemaal opgezocht in mijn Engelstalige versie van Al-Qur’an en ik moet zeggen dat de interpretatie van die verzen soms eeerg uitgerokken is. Hoe erg moet het niet geweest zijn voor zo’n heldere, ruimdenkende geest om het bestaansrecht van zijn intellectuele activiteiten te moeten verantwoorden tegenover religieuse muggenzifters.

Over enkele weken zitten we in Andalucía. Ik kijk er naar uit om in Córdoba sporen van zijn intelligentie te vinden.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3