a common reader

Borges’ bibliotheek van Babel getekend

· 18 January 2014 |  by Janantoon
· Published in: architectuur · FOCUS · grafiek
· Tagged with:

Jorge Luis Borges slaagde er telkens opnieuw in om een wereld te creëren in een kort verhaal waarvoor andere schrijvers een roman nodig hebben. Zo een wereld op zich is het verhaal La biblioteca de Babel. Het begint zo [mijn vertaling onderaan]:

El universo (que otros llaman la Biblioteca) se compone de un número indefinido, y tal vez infinito, de galerías hexagonales, con vastos pozos de ventilación en el medio, cercados por barandas bajísimas. Desde cualquier hexágono se ven los pisos inferiores y superiores: interminablemente. La distribución de las galerías es invariable. Veinte anaqueles, a cinco largos anaqueles por lado, cubren todos los lados menos dos; su altura, que es la de los pisos, excede apenas la de un bibliotecario normal. Una de las caras libres da a un angosto zaguán, que desemboca en otra galería, idéntica a la primera y a todas. A izquierda y a derecha del zaguán hay dos gabinetes minúsculos. Uno permite dormir de pie; otro, satisfacer las necesidades finales. Por ahí pasa la escalera espiral, que se abisma y se eleva hacia lo remoto. En el zaguán hay un espejo, que fielmente duplica las apariencias. Los hombres suelen inferir de ese espejo que la Biblioteca no es infinita (si lo fuera realmente ¿a qué esa duplicación ilusoria?); yo prefiero soñar que las superficies bruñidas figuran y prometen el infinito… La luz procede de unas frutas esféricas que llevan el nombre de lámparas. Hay dos en cada hexágono: transversales. La luz que emiten es insuficiente, incesante.

Nu heeft het architectenbureau Rice+Lipka Architects uit New York geprobeerd de door Borges beschreven bibliotheek uit te tekenen. Ik vond een interview met de architecten op de knappe design-site Design Observer. Het moet voor de architecten Lyn Rice en Astrid Lipka een fascinerende uitdaging geweest zijn om de tekst van Borges minutieus te lezen als ware het de opdracht van een cliënt.
Natuurlijk was het geen bouwopdracht, al zou het fijn zijn mocht een of andere grote bibliotheek tenminste een stukje van de fantastische bibliotheek kunnen bouwen. De opdracht kwam van Kate Bernheimer die voor de afdeling architectuur van Design Observer: Places een reeks maakt met als titel Fairy Tales Architecture.
De tekeningen zijn prachtig. Het lijken blauwdrukken voor een te bouwen bibliotheek, maar dan zie je dat het oneindig herhalen alleen in de fantasie mogelijk is. Het geheel doet wat denken aan de repetitieve grafiek van M.C. Escher.

Het universum (door anderen de Bibliotheek genaamd) bestaat uit een onbepaald en misschien oneindig aantal zeshoekige ruimten, met daartussen enorme luchtschachten, omgeven door lage balustraden. Vanuit ieder hexagoon zie je de lager en hoger gelegen verdiepingen: eindeloos. De ruimten zijn steeds eender ingericht. Twintig boekenplanken, vijf lange planken langs elke wand, op twee na; hun hoogte, gelijk aan de verdieping, bedraagt nauwelijks meer dan een normale boekenkast. Een van de vrije zijden geeft uit op een smal portaal, dat uitmondt in een andere ruimte, identiek aan de eerste en aan alle andere. Links en rechts van het portaal zijn twee heel kleine kamertjes. In de eerste kun je rechtop slapen, de andere is ten behoeve van ieders uiterste noodzakelijkheden. Daar bevindt zich ook de wenteltrap die peilloos ver afdaalt en stijgt. In het portaal is een spiegel die alles trouw verdubbelt. Gewoonlijk wordt hieruit geconcludeerd dat de Bibliotheek begrensd is (waarom anders deze illusoire duplicatie?); ik verbeeld mij bij voorkeur dat zijn gepolijste oppervlak het oneindige weergeeft en belooft… De verlichting bestaat uit bolvormig fruit dat de naam lamp draagt. In iedere ruimte zijn er twee, transversaal geplaatst. Het licht dat ze geven is onvoldoende, onophoudelijk.
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3