a common reader

Blumenberg en zijn leeuw

· 20 April 2013 |  by Janantoon
· Published in: Duitse literatuur
· Tagged with:

Hiëronymus volgens DürerHans Blumenberg1, professor filosofie aan de universiteit van Münster, leeft grotendeels ‘s nachts. Dan leest hij, studeert hij en dicteert bedenkingen op een bandje dat later door zijn secretaresse wordt uitgetikt. De roman begint als de professor plots een leeuw in zijn studeerkamer ziet.

Blumenberg hatte gerade eine neue Kassette zur Hand genommen, um sie in das Aufnahmegerät zu stecken, da blickte er von seinem Schreibtisch auf und sah ihn. Groß, gelb, atmend; unzweifelhaft ein Löwe. Der Löwe sah zu ihm her, ruhig sah er zu ihm aus dem Liegen, denn der Löwe lag auf dem Bucharateppich, in geringen Abstand zur Wand.

De situatie doet onmiddellijk denken aan de heilige Hiëronymus, zoals bijvoorbeeld hier in een ets van Albrecht Dürer. Historische connotaties als deze ontsnappen ook niet aan de aandacht van Professor Blumenberg, die na zijn eerste consternatie erg gehecht geraakt aan de stille aanwezigheid van dit dier.
Zo begint de roman Blumenberg van Sibylle Lewitscharoff.
Naast de historische figuur van Hans Blumenberg (van hem heb ik Quellen, Ströme, Eisberge) komen een aantal gefingeerde figuren in de roman voor. Maar allen leven naast mekaar.
De professor studeert ‘s nachts en geeft regelmatig een lezing voor een volgepakt auditorium, maar zonder in contact te komen met zijn toehoorders. We volgen enkele van de studenten die met hem dwepen.
Allen sterven zeer jong, sommigen door een natuurlijke dood, anderen op dramatische wijze. Ze zijn allemaal geïsoleerd, op zoek naar iets wezenlijks, iets wat ze niet kunnen vatten. Pas na de dood van Blumenberg komen ze allemaal samen in een soort vagevuur en ontstaat er iets wat van verre een gesprek zou kunnen zijn. Maar dat duurt niet lang, want al gauw beginnen ze allemaal te vervagen.
Het is moeilijk de vinger te leggen op de vragen die deze roman oproept, laat staan de antwoorden. Toch is het een bijzondere roman. Alleen al de relatie tussen Blumenberg — de filosoof die zo bezig was met metaforen — en zijn leeuw blijft boeien. Die Zeit schreef hierover:

Mit dem Löwen steht Blumenberg ein Wunder ins Haus, und den bequemen Ausweg, die Löwenerscheinung einfach als Halluzination zu betrachten und nach dem Arzt zu rufen, gestattet er sich nicht. Trotzdem hat er, indem er diesen Löwen als Zimmernachbarn akzeptiert, ein Rationalitätsproblem, wer wollte das bestreiten? In Momenten des Zweifels fürchtet er: »Ich bin in einen Hinterhalt gelockt worden, dachte er, man hat mich mit einem fundamentalen Schwindel konfrontiert, um meine geistigen Kräfte zu testen.« Er hat aber eine gute Erklärung: »Der Löwe ist zu mir gekommen, weil ich der letzte Philosoph bin, der ihn zu würdigen versteht, dachte Blumenberg.«

Als lezer ben je een beetje jaloers. Waar blijft mijn leeuw? Maar blijkbaar moet je die verdienen.


Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.

  1. Sibylle Lewitscharoff
    Blumenberg
    Sibylle Lewitscharoff, Blumenberg



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3