a common reader

barbaren en de one minute manager

· 9 April 2013 |  by Janantoon
· Published in: essays · politiek
·

Richard Sennett, The Culture of the New CapitalismToevallig las ik kort na mekaar twee boeken die op het eerste zicht niet veel met mekaar gemeen hebben. Richard Sennett’s The Culture of the New Capitalism houdt zich bezig met nieuwe tendensen in economie en daaruit afgeleid in politiek. Terwijl De barbaren van Alessandro Baricco het vooral heeft over cultuur.
Toch hebben ze iets gemeen: ze beschrijven min of meer een zelfde symptoom.

snelle economie

Richard Sennett is socioloog. Zijn analyses in dit boek zijn dan ook ontstaan door vele gesprekken met mensen op de werkvloer.
In The Culture of the New Capitalism onderzoekt hij de grote verschillen tussen het oudere industriële kapitalisme en de meer globale, koortsachtige, steeds meer beweeglijke versie van het kapitalisme. In het vroegere piramidale systeem had iedereen zijn plaats in een eerder logge structuur. Promotie ging voornamelijk door anciënniteit, iedereen vond wel een plaatsje in de organisatie, en directieven vanuit de leiding werden steeds een echelon naar beneden doorgegeven en telkens geïnterpreteerd naar de realiteit. De welvaartsstaat spiegelde dit soort organisatie.
Tegenover die vaste bureaucratieën is de laatste jaren een andere bedrijfsvorm ontstaan. Soepele, flexibele, mondiale bedrijven prediken een model van vrijheid voor individuen. Het is een cultuur van easy come, easy go. Ervaring is niet meer van belang, iets goed willen doen um sich telt niet meer, alleen nog het potentieel, de aanpasbaarheid telt.
Macht en verantwoordelijkheid worden gesplitst. Lastige beslissingen worden doorgegeven aan consultants die geen enkele band met het bedrijf, laat staan met de medewerkers, hebben.
Alessandro Baricco, De barbaren‘Het spook van de nutteloosheid’ achtervolgt volgens Sennett zowel professionals als handarbeiders. En hij trekt het fenomeen door naar de politiek: hoe de grens tussen consumptie en de politiek zich aan het oplossen is. Geen dieperliggende politieke idealen meer, maar politici die als een marketingproduct aan de man gebracht worden.

barbaren

De barbaren: de titel deed me onmiddellijk denken aan Waiting for the Barbarians van JM Coetzee en de titel van dat boek is dan weer ontleent aan een gedicht van Kaváfis.
In De barbaren behandelt Alessandro Baricco een fenomeen waar velen zich bezorgd om maken: de geleidelijke teloorgang van ons cultuurbesef. Baricco schreef hierover een serie artikelen voor La Repubblica die in dit boek gebundeld zijn.
Hij analyseert hoe de barbaren zich in onze cultuur infiltreren. Vervlakking en snelheid zijn daarbij de kernwoorden. Hij geeft voorbeelden als de vercommercialisering van de wijncultuur en van de ooit heilige voetbalsport. Men gaat niet meer naar de leeszaal van een bibliotheek om een onderwerp uit te diepen, men googelt. En Google geeft als antwoord niet het beste, meest uitgediepte artikel, maar de webpagina met de meeste links. Dus horizontaliteit tegenover verticaliteit.
Maar Baricco oordeelt niet, hij observeert. Bovendien geeft hij ook aan dat dergelijke mutaties ook in het verleden gebeurden: de verschuiving van de klassieke tijd, de Verlichting, naar de romantiek, zal vergelijkbare gevoelens opgewekt hebben.
Is er dan nog wel plaats voor bezieling? Ja, natuurlijk, maar we moeten beseffen dat er niet zoiets is als beschaving aan de ene en barbarisme aan de andere kant. Er is geen sprake van een botsing, maar van een overgang van een oude naar een nieuwe cultuur.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinFacebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedin

Comments are closed.



boekenkast-1

boekenkast-2

boekenkast-3