Categories

Ik kocht dit boekje in de heerlijke boekhandel Passa Porta te Brussel. Orwell blijft me fascineren en dit leek me interessant.
Terecht. Simon Leys is zelf al een interessante persoon. In 1935 geboren te Brussel als Pierre Ryckmans werd hij later een gekend sinoloog. Hij schrijft in het Frans en Engels, woont sinds 1970 in Australië waar hij les geeft aan de universiteiten van Canberra en Sydney.

Hij schreef deze korte studie over Orwell tegen het jaar 1984, toen er een echte Orwell-revival was. Dit boekje is echter een heruitgave (en beperkte herwerking) van 2006. De auteur merkt op dat de inhoud niets van zijn actualiteit verloren heeft. Nineteen Eighty-Four zal — vrees ik — nog vele jaren niets van zijn actualiteit verliezen.

Leys had de studie geschreven omdat Orwell “en France, [...] demeure sinon inconnu, du moins largement mécompris.” Maar dat gaat misschien ook op voor niet-Fransen. Leys spitst zich vooral toe op de ontwikkeling van Orwell’s politiek bewustzijn, zijn fervent socialisme (maar zonder oogkleppen!), zijn weerzin voor politiek gesjoemel, en zijn haat tegen elke vorm van totalitarisme.
Elke vorm, want al is Nineteen Eighty-Four geënt op de situatie in de USSR onder Stalin, deze bijtende roman weerspiegelt elk soort totalitarisme. Leys rekent dan ook af met neoconservatieven die Orwell in hun kamp willen rijven, waarbij zij makkelijkheidshalve vergeten dat hij een socialist in hart en nieren was.

Een goed geschreven boekje, dat me zin geeft om terug eens wat essays van Orwell te herlezen.

In July I went to see some friends in the beautiful city of Münster in Germany. Usually, I combine this with a visit to the fine Graphikmuseum Pablo Picasso. At that moment there was a guest exposition of drawings and paintings from the collection of the Antibes Picasso Museum.

I didn’t stay long. I love Picasso’s work, but sometimes it is too obvious that he was working just for money’s sake. The main work was La joie de vivre, a big canvas, but not one of his better works. This painting was accompanied by several sketches: pencil on paper. That is: very neat pencil drawings on Arches Rives hand made paper. I know the paper because I used it for print making. It is expensive now, it must have been more expensive still in 1946. Not the kind of paper to use for preliminary studies, unless of course you know that every line you put on paper has real money value. In 1946, Picasso was aware of this. When I heard the German guide utter cliché upon cliché, I had to leave.

Picasso himself suffered from this lack of critical approach. Even a genius, which he was, needs a sounding board, needs friends and critics that dare to make sensible remarks.
I was happy to find this very honest study by John Berger. As always, his view is sharp and clear and he knows how to express his thoughts.

This study of Picasso’s work (it is not a biography, although I learned more about his life here than from reading some biographies) was already published in 1965 and later re-edited in 1989. In 1965 — Picasso was still alive — the book must have been a shock. In the preface the author confirms:

I wrote this book more than twenty years ago. When it first came out, in 1965, it was attacked in many places, if not everywhere, as being insolent, insensitive, doctrinaire and perverse. In England, the land of the Gentlemen, it was also dismissed as being in bad taste. Picasso was still alive and at the height of his fame. Hagiographic books and articles came out every year. The critical response to my book somewhat surprised me. I thought I had written an essay informed by sympathy for the artist and the man it concerned. Perhaps now, with the passing of the years, this sympathy for the protagonist of the story I tell is more evident.

This was written in 1989, now almost twenty years ago, but the book is still as vivid as when it was first published. John Berger opened my eyes on several aspects of Picasso’s life and work: about the nature of his genius and the drama of his solitude. About the curious ups and downs in his work and about his lack of subjects.
It is certainly the best study I ever read about Picasso, apart from photo books like those by David Duncan Douglas.

→ John Berger
→ Pablo Picasso

The last day before they go on holiday (one month) the American Congress voted the law on eavesdropping. The New York Times reports:

Under pressure from President Bush, the House gave final approval Saturday to changes in a terrorism surveillance program, despite serious objections from many Democrats about the scope of the executive branch’s new eavesdropping power.

And a quote from Orwell’s Nineteen Eighty-Four (page 171):

‘We are the dead,’ he said.
‘We are the dead,’ echoed Julia dutifully.
‘You are the dead,’ said an iron voice behind them.
They sprang apart. Winston’s entrails seemed to have turned into ice. He could see the white all round the irises of Julia’s eyes. Her face had turned a milky yellow. The smear of rouge that was still on each cheekbone stood out sharply, almost as though unconnected with the skin beneath.
‘You are the dead,’ repeated the iron voice.
‘It was behind the picture,’ breathed Julia.
‘It was behind the picture,’ said the voice. ‘Remain exactly where you are. Make no movement until you are ordered.’

Ik kreeg dit bundeltje gedichten onverwacht van mijn vrouw die enkele dagen bij haar dochter in Zutphen verbleef. Bernd Visser is blijkbaar een Arnhems dichter die lokale faam geniet.
Hier komen niet dikwijls gedichtenbundels aan bod omdat ik, getrouw aan de strenge regels van het boekenschrift, slechts boeken bespreek die ik van kaft tot kaft gelezen heb. En dat gebeurt niet zo dikwijls bij poëzie.

Dit dunne bundeltje (in een harde kaft met nog een aandachtstrekker voor de vele illustraties) intrigeerde me door het voorwoord, het nawoord, de achterflap, kortom door het commerciële randgebeuren dat dit boekje als iets speciaal aankondigt. De bundel heeft als ondertitel Rauwe poëzie, maar dat is lachwekkend, ik geloof veeleer dat Bernd Visser op een andere manier door het leven stapt (rauw dan maar) en dat hij een charismatische figuur is die anderen enthousiast maakt. Waarvoor dan? Voor zijn poëzie dan maar.

Nee, de gedichten zijn niet rauw, eerder puberaal. Een gedicht moet het hebben van een of twee goed gevonden zinsneden, and that’s it. De twee beste gedichten zijn dewelke hij in opdracht schreef, vooral door de bomen. Daar overtreft hij zichzelf en laat hij zien echt wel te kunnen schrijven. Een ernstige zelfkritiek zou hem ook zeker helpen om betere gedichten te maken.
En dan de ziekte van deze tijd: de dt-fout. Je bent een kommaneuker als je er iets over zegt, maar een blakende dt-fout in een gedicht van amper acht regels…

Thanks to the nomination of Chinua Achebe as the second winner of the Man Booker International Prize 2007 I bought this book and was immediately convinced.

I know almost nothing about Africa except the usual commonplaces and clichés. Nor do I think that I will ever discover it, because I detest the ways of the vulgar tourist and I have no other ties with it. Since my eldest daughter moved to Bolivia, my heart lies in South America.

But of course people have lived there in their own unique way for ages. And this is what Achebe manages to describe so perfectly: a well-balanced society with its brave men and cowards, its disputes about land and wives, its own way of finding justice and its own relation with its own gods.

And then comes the white man, speaking with a double tongue, bringing a new and so-called better god and wiping everything else apart. And bringing a government, imposing it with supreme power. And all things fall apart.
The story of Okonkwo, the main character, is beautiful as well as painful. At the end his small community, where he was a man of distinction, is broken apart, and so did I feel.
Chinua Achebe is a very great writer and this Man Booker Prize will bring him deservedly to the attention of ignorants like me.