Categories

Na zowat dertig jaar deze novelle opnieuw gelezen, met toch een gevoel van teleurstelling. De Pillecyn schrijft goed, gevoelig, niet té poëtisch en met een soberheid die je ook bij Elsschot tegenkomt, maar dan veel krachtiger. Het heeft alleen zo weinig te betekenen. Waar wil hij eigenlijk heen met dit trieste verhaal?
Ik herinner me hem vooral van De soldaat Johan, wat ik destijds een zeer goede roman vond. Ik weet niet of ik hem zal herlezen. Misschien bewaar ik liever de herinnering.

Deze novelle werd in 1935 gepubliceerd en dat onderlijnt toch nog maar eens hoe provincialistisch onze Vlaamse literatuur toen was. Simon Vestdijk had reeds zijn sleutelroman Terug tot Ina Damman geschreven, in Spanje was García Lorca actief, George Orwell had zijn eerste romans gepubliceerd. In 1933 publiceerde André Malraux La condition humaine. Alfred Neumann had reeds langer zijn magistrale roman Der Teufel geschreven.
Misschien is het niet fair de Pillecyn met deze schrijvers te vergelijken. Maar hij was in Vlaanderen een betekenisvolle schrijver en ik kan daarom alleen maar stellen dat het algemene niveau laag was vergeleken met onze omringende culturen. Want de schrijvers die ik net opsomde stonden niet alleen in hun taalgebied.
Gelukkig hebben we na de tweede wereldoorlog dat provincialisme wat van ons afgeschud.

This is not a novel, this is not a documentary, this is poetry. Awful, dramatic poetry like the old saga’s, like Beowulf, where man’s life was very cheap.

Weinberger did no more than compile statements by Bush, Rumsfeld, Rice, by colonels and generals, by Iraqi citizens. He interlards these utterances with facts gathered from newspapers or tv. We could all have done it; I already knew practically every sentence in this book.

But the way in which he lets these scraps speak for themselves, without even one word of personal comment, has a devastating effect. Once again, this vaudeville makes me think of George Orwell’s uncomparable novel Nineteen Eighty-Four. When this novel appeared for the first time in 1949 it was a huge success in the US because everyone read it as a portrait of communism under Stalin. But it really is a book about totalitarian regimes. And as the US want to be the biggest in everything… well, they are the biggest totalitarian state in history.

Life is cheap on both sides. It is obvious when you see how Iraqi people are treated. But also those simple American soldiers, who believed at the outset that they where fighting the Devil himself, will suffer the rest of their lives.

And what about Bush, Powell, Rumsfeld, Rice? Will they ever have to face a judge? And I don’t believe in the Last Judgement, I’d rather see this in my lifetime, here on Mother Earth. But this is dreaming, I’m afraid.

Ein Aufruf zu einer weltweiten Lesung von Eliot Weinbergers “Was ich hörte vom Irak” am 20. März 2006, um an den 3. Jahrestag des Einmarschs in den Irak zu erinnern.
Die Peter-Weiss-Stiftung für Kunst und Politik mit Sitz in Berlin ruft dazu auf, den 3. Jahrestag des Kriegsbeginns im Irak am 20.März als Jahrestag der Politischen Lüge zu begehen. Ziel der damit verbundenen Veranstaltungen und Aktionen soll sein, das Bewusstsein über Inhalte und Formen politischer Kommunikation zu erhellen und die politische Lüge in welcher Form auch immer – ob wissenschaftlich, künstlerisch oder in Form einer Karikatur – der Kritik zu unterziehen.
Auch wenn zu Beginn des 21. Jahrhunderts erkannt werden muss, dass die Lüge nach wie vor zum Instrumentarium bestimmter politischer Formationen gehört, so muss gleichzeitig deutlich gemacht werden, dass die Kräfte nicht erlahmen, die sich gegen sie verwahren. Der erstmals zu begehende Jahrestag der Politischen Lüge wird am 20.3.2006 in verschiedenen Städten weltweit u.a. mit Lesungen von Eliot Weinbergers „Was ich hörte vom Irak“ stattfinden.
Sehe die Website des Internationales Literaturfestival.

Escritores declaran el 20 de marzo como “Día de la mentira política”
Varios escritores de todo el mundo declararon el tercer aniversario de la invasión de Iraq por las tropas estadounidenses, el 20 de marzo, como el “Día de la mentira política”.
En una declaración difundida por la Fundación Peter Weiss, los escritores convocaron para ese día lecturas públicas en varias ciudades de Europa, América, Asia y Australia para reforzar la conciencia sobre el contenido y la forma de la mentira política.
Según la fundación, que organiza anualmente el Festival de Literatura de Berlín, entre los participantes en la acción se encuentran los alemanes Ulla Hahn, Elke Heidenreich, Peter Schneider y Christoph Hein, así como Amitav Ghosh de India, los estadounidenses Siri Hustvedt y Paul Auster, Claudio Magris de Italia, Orhan Pamuk de Turquía y los Premios Nobel de Literatura Harold Pinter, Hanif Kureishi y Doris Lessing de Gran Bretaña.
En las lecturas se presentará un texto del estadounidense Eliott Weinberger titulado “Lo que he oído sobre Iraq”, en el que el escritor reproduce declaraciones de miembros del gobierno estadounidense y sus aliados antes y después de la guerra.

20 maart is dag van de politieke leugen
De Peter Weiss-stichting voor Kunst en Politiek in Berlijn heeft twintig maart uitgeroepen tot “dag van de politieke leugen”. Drie jaar geleden vielen Amerikaanse en Britse troepen op twintig maart Irak binnen.
De stichting roept op om die dag overal ter wereld openbare lezingen te houden over de collage “What I heard about Iraq” van de Amerikaan Eliot Weinberger.
Zo wil de stichting het bewustzijn bij de bevolking voor de inhoud en de vorm van de politieke leugen aanscherpen. De tekst zijn verklaringen en uitspraken van de VS en hun bondgenoten voor en na de invasie in Irak.
Enkele bekende ondertekenaars van de oproep zijn de Turkse schrijver Orhan Pamuk, Nobelprijswinnaar Literatuur Harold Pinter en de Britse schrijfster Doris Lessing.
De Peter Weiss-stichting organiseert elk jaar ook het Berlijns Literatuurfestival.

Ik kan ook de lectuur van Nineteen Eighty-Four van George Orwell nog eens aanraden. Orwell was zoveel jaren geleden al erg gevoelig voor de politieke leugen. Ik kan me alleen maar afvragen hoe hij op de geschiedenis van de laatste jaren zou reageren.

Le 20 mars sera la journée internationale de la mensonge politique
La fondation alemande Peter Weiss a proclamé l’anniversaire du début de la guerre en Iraq comme journée internationale de la mensonge politique.

Anniversary of the Political Lie
An Appeal for a worldwide reading of Eliot Weinberger’s “What I Heard about Iraq” on 20th of March 2006, to mark the third anniversary of the outbreak of the war.
The Peter Weiss Foundation for Arts and Politics based in Berlin is sending out an appeal to commit 20th of March (the third anniversary of the beginning of the war in Iraq) as an Anniversary of the Political Lie.
The purpose of the events and activities linked to this day should be to heighten awareness about contents and forms of political communication and to expose and criticize the political lie – academically, artistically or in form of caricatures. Since the beginning of the 21st century it is evident that the lie still belongs to the standard set of certain political movements, it has to be made clear at the same time, that the forces which oppose it do not yield. The first Anniversary of the Political Lie will be held on 20th of March 2006 in different cities worldwide and among other events with readings of Eliot Weinberger’s “What I Heard about Iraq.” See website of the Berlin Literature Festival.

In 1966 nodigde Heidegger de hoofdredacteur van Der Spiegel uit voor een gesprek. Conditie was dat het gesprek pas mocht gepubliceerd worden na zijn dood, en dat gebeurde dan ook in 1976.

Je kan dit dan ook niet echt een gesprek noemen, eerder een monoloog afgewisseld met vragen of een manier om het laatste woord te hebben. Want de filosofische gemeenschap kon natuurlijk niet meer bij zijn leven reageren op zijn ‘Apologie’. Ik heb trouwens de indruk dat de redacteuren van Der Spiegel (ze waren met drie) en Heidegger naast mekaar praatten. Zij wouden hem vooral controversiële uitspraken ontlokken.
Naast het thema van zijn houding tegenover het nazisme, komen toch nog een aantal interessante ideeën aan bod. Vooral zijn visie op de techniek, die volledig los is komen te staan van de mens.

Er staat ook een korte verwijzing in naar de Franse dichter René Char. Zijn gesprekken met René Char tijdens een bezoek aan de Provence zijn het onderwerp van een artikel uit Le magazine littéraire dat onlangs een volledig nummer aan Heidegger wijdde.

Onze Vlaamse filosoof Jacques De Visscher schreef een interessant voorwoord, dat voor mij alleszins de hoofdtekst in reliëf bracht. Helaas schrijft hij alsof hij zichzelf uit het Duits heeft vertaald.

→ Martin Heidegger

I buy a fair amount of biographical works, but I don’t really like to read them. I don’t think it is necessary to know an author’s or an artist’s life to appreciate his or her works of art. But sometimes these works of art have such an impact in your own life that their creator seems like a friend. A friend you’d like to know better. What often holds me back of reading the biographies I buy, is their way of trying to investigate everything and to ruminate every detail. I wish every biography could be as short and sympathetic as for instance Nigel Nicolson’s Virginia Woolf or John Lehman’s Christopher Isherwood, A Personal Memoir.

As it is, Mr Taylor’s Orwell, The Life is a fine exercise in this genre; actually, it won the 2003 Whitbread Biography Award. Of course he describes Orwell’s life in its successive periods, but he does not make a show of his investigations. From time to time Taylor introduces small ‘side dishes’ like ‘Orwell and the Jews’, ‘Orwell’s paranoia’, ‘The case against’ which definitely make this book more attractive.
The difficulty of describing a writer’s life is that it is prone to be a life behind a typewriter. Nothing much happens and the ‘real’ man is inside. In his last months, bedridden and incapacitated, many friends visited him regularly. One of those remarked once: “… the same old crusty, loveable egotist.” This crusty, loveable egotist lived an extraordinarily active inner life. And it is not so difficult to meet this side of his life: read his books, read his essays, and above all read and reread Nineteen Eighty-Four.

Joaquim Machado de Assis (1839-1908) era un autor brasileño innovador y muy famoso en su tiempo. Parece que ha influido a escritores como Borges y Cortázar. Su obra ha sido traducido en más que 15 idiomas. Pero ya no es conocido.

El alienista (o el psiquiatra) es una novela corta de gran fuerza y de mucha ironía. Publicado por primera vez en 1882 (recuerde que el primer libro importante de Sigmund Freud “La interpretación de los sueños” fue publicado en 1899) parece una crítica avant la lettre de la ciencia predominante.

Verbazend toch hoe er pareltjes als deze kunnen verborgen zitten in de grote vergeetput van de wereldliteratuur. Machado de Assis werd vroeger in het Nederlands vertaald, maar zal alleen nog maar in enkele tweedehandsboekenwinkels te vinden zijn.

Jammer, dit prachtig humoristisch werkje is zeer de moeite waard. Gewoon op zich is het zeer leesbaar, zeg maar modern, en historisch heeft Machado de Assis op verschillende Zuid-Amerikaanse en Portugese schrijvers invloed gehad.