Is Napoleon terug in Gent?

Heeft Napoleon terug brons nodig om kanonnen te gieten? Moeten we Klokke Roeland laten bewaken? In december werd het standbeeld van Jan Palfijn gestolen uit een depot van de Wegendienst in Oostakker. Het beeld was daar opgeslagen door de werkzaamheden aan het STAM. Schepen van Cultuur Lieven Decaluwe kwam het echter pas enkele dagen geleden te weten (zie artikel in De Standaard).

Vroeger signaleerde ik al eens een golf van diefstallen van bronzen beelden in Groot-Britannië, onder andere van Chadwick en Henry Moore. Dit zijn geen kunstdiefstallen. Hier gaat het alleen maar om de gestegen prijs van metaal. Geen anonieme Japanse opdrachtgever die zijn tuin wil opfleuren. Het valt te vrezen dat we Jan Palfijn nooit meer zullen terugzien. We zullen ons moeten tevreden stellen met de foto’s van Lucien Hamelinck.

18 February 2012
Categories: random thoughts, sculpture
Tags:
Comments (0)

¡Qué vergüenza, España!

Le han condenado a once años de inhabilitación, pero el valiente Garzón sigue luchando.
Lea su comunicación, publicado en El País.

NOTA DE BALTASAR GARZÓN REAL ANTE LA SENTENCIA DE LA SALA 2 DEL TRIBUNAL SUPREMO EN LA CAUSA SEGUIDA CONTRA EL MISMO

Rechazo frontalmente la sentencia que me ha sido notificada en el día de hoy.

Lo hago por entender que no se ajusta a derecho, que me condena de forma injusta y predeterminada.

He trabajado contra el terrorismo, el narcotráfico, los crímenes contra la humanidad y la corrupción. Lo he hecho con la ley en la mano y en unión de fiscales, jueces y policía. En este trabajo, siempre he cumplido con rigor las normas, he defendido los derechos de los justiciables y de las víctimas en situaciones muy adversas.

Ahora y a lo largo de este procedimiento, mis derechos han sido sistemáticamente violentados, mis peticiones de defensa desatendidas, el juicio oral una excusa, cuyo contenido ha sido utilizado sólo contra mí, prescindiendo de los elementos favorables que me beneficiaban, para, con ello, poder dar forma a una sentencia que ya estaba anunciada desde hace meses.

Mi actuación en el denominado caso Gürtel, se ajustó a la ley y en su desarrollo, tomé todas las medidas para garantizar el derecho de defensa y la investigación de delitos muy graves relacionados con la corrupción, partiendo de los contundentes indicios y para evitar la continuidad delictiva de blanqueo de dinero de los jefes mafiosos que utilizaban, como ya lo habían hecho antes, a los abogados designados.

Se me ha impedido aportar las pruebas que lo demostraban y se ha prescindido de la implicación y participación de abogados en la trama.

La afirmación que se contiene en la sentencia para justificar el supuesto dolo de que “la inclusión de la cláusula previniendo el derecho de defensa dejando a un lado su efectividad, revela que sabía que su resolución afectaba a este derecho” es una aberración que contradice todo el sentido de la misma y se utiliza para eliminar la base de mi absolución. La sentencia no dice en ningún momento cual es el daño producido en el derecho de defensa y no lo dice sencillamente porque no existe. Lo inventa. Así mismo falta a la verdad cuando se dice que no se ejecutó la medida de salvaguardar dicho derecho, cuando personalmente me cuide de garantizarlo y así lo avalan las pruebas practicadas e ignoradas por el tribunal.

Esta sentencia, sin razón jurídica para ello ni pruebas que la sustenten, elimina toda posibilidad para investigar la corrupción y sus delitos asociados abriendo espacios de impunidad y contribuye gravemente, en el afán de acabar con un concreto juez, a laminar la independencia de los jueces en España.

Acudiré a las vías legales que correspondan para combatir esta sentencia y ejerceré todas las acciones que sean pertinentes para tratar de paliar el perjuicio irreparable que los autores de esta sentencia han cometido.

Baltasar Garzón

Madrid a 9 de febrero de 2012

dichteres Wisława Szymborska overleden

Gisteren overleed op 88-jarige leeftijd de Poolse dichteres en Nobelprijswinnares Wisława Szymborska.
In 2011 toonde de VPRO een prachtige uitzending over haar in het programma Het uur van de wolf. Het duurt ongeveer 55 minuten, maar het is echt de moeite waard. Als ik haar gedichten hoor voorlezen, zou ik zo Pools gaan studeren.

Get Microsoft Silverlight
Of bekijk de flash versie.
gedichtendag 2012

Ik tracht elke gedichtendag te ‘vieren’ met de vertaling van een gedicht. Deze keer een sonnet van de Venezolaanse dichteres Ana Enriqueta Terán.
Iedereen kent dichters als Pablo Neruda, Rainer Maria Rilke, W.B. Yeats. Rilke won de Nobelprijs niet, maar naast Neruda en Yeats zijn er nog andere dichters die dat wel deden, maar die zeker niet kunnen bogen op een ruime internationale bekendheid: Tomas Tranströmer, Wislawa Szymborska, Seamus Heaney, Derek Walcott, Octavio Paz, Joseph Brodsky, Czeslaw Milosz, T.S. Eliot, Gabriela Mistral. En naast deze gelauwerde dichters hebben zovele andere geleefd en gewerkt (leven en werken) wiens invloed taal- of tijd- of streekgebonden is. Welke Zuid-Amerikaan kent Guido Gezelle, Herman Gorter of Herman de Coninck? Welke Vlaming of Nederlander kent Rubén Darío of Gabriela Mistral?

Dit alles betekent alleen maar dat er zoveel schatten ergens verborgen liggen. Ik ontdekte Ana Enriqueta Terán per toeval doordat ik The poetess counts to 100 and bows out toevallig tegenkwam in het Antwerpse antiquariaat Demian. Ik las daar enkele gedichten en was onder de indruk van de sterke beelden. Ik ben de bezorger, Marcel Smith, zeker dankbaar voor deze introductie, maar ik heb geen goed woord over voor zijn vertalingen. In de inleiding zegt hij zowat dat een gedicht vertalen niet mogelijk is.

A Spanish toro is not an English bull. An Andalusian caballo is not a Clydesdale. [...] Thus the complexities of human experience actualized in Venezuelan Spanish belong uniquely to that idiom. This experience [my emphasis] has to be translated — transfigured — in order even to appear in an alien tongue.

Transfigured. Met andere woorden, geen letterlijke vertaling, maar een evenwaardige ervaring. Marcel Smith besluit:

Accordingly, the English versions here are not offered as replicas of the Spanish originals. Te English versions are intended to be, so far as possible, poems as noteworthy in their own right as the originals they derive from. Ideally, a reader who did not know ahead of time should not be able to tell which poem is the original and which the derivation. And yet the simple truth is that the English versions, even if master-works in themselves [my emphasis], are derivations.

Marcel Smith wordt blijkbaar niet gehinderd door bescheidenheid, valse of gewone. Master-works in themselves. Dit geeft hem het recht de gedichten op te fleuren, te verbeteren als het ware. Een voorbeeld. De eerste regel in het onnabootsbare Venezolaans Spaans luidt Hoja única, erguida muy espacio en betekent letterlijk en heel eenvoudig: Enig blad, heel traag rechtop gekomen. Hij maakt daarvan: One only leaf, adagioed up. Daar krijg ik iets van, adagioed up, waar haalt hij het? Adagio bestaat niet als werkwoord in het Engels, maar dat hoeft een dichter niet tegen te houden, natuurlijk. In het Engels kan je van alles een werkwoord maken. Maar wat zou to adagio dan betekenen? Een adagio spelen? Of, zoals hij bedoelt: iets traag doen. Wat doen? Up.

Interessanter is het iets te vertellen over de dichteres. Ana Enriequeta Terán werd in 1918 geboren in Trujillo, Venezuela. Veel vind je niet over haar op het internet, al heeft ze zelf sinds kort een facebookpagina. Ja, bijna 94 jaar (geboren 4 mei) en ze leeft en schrijft gedichten. Het is een zeer mooie vrouw geweest, ze werd ooit per vergissing voor Ava Gardner aanzien, en op hoge leeftijd nog steeds vol présence. Once a beauty, always a beauty.
Een krachtige vrouw die houdt van mooie dingen (ze ontwerpt ook juwelen), maar ook belang hecht aan de positie van de vrouw in de wereld. Op haar facebook staat een leuk zinnetje: ‘Si el milagro de los panes lo hubiese hecho una mujer, no se hubiera perdido la receta’ (Had een vrouw het wonder van de broodvermenigvuldiging verricht, dan was het recept niet verloren gegaan).
Haar gedichten zijn surrealistisch en hermetisch. Ook al heb je niet altijd de sleutel om het gedicht volledig te openen, toch zijn haar dwingende beelden sterk genoeg om van haar poëzie te genieten. Hieronder vind je enkele foto’s van de dichteres en daaronder het sonnet Hoja única, erguida muy despacio.
Daaronder een Youtube filmpje waar je de dichteres kan zien tijdens een hommage in 2008, toen ze negentig werd. Let in het filmpje ook op het typische pijpje waar yerba mate mee gedronken wordt.

Hoja única, erguida muy despacio
sujeta a grises de encendida hartura,
hoja que mira y sabe de la obscura
fuerza del verde en reducido espacio.

Hoja de andar a tientas con recio
lugar donde se afirma la moldura
de la brisa ciñendo bordadura
más clara en halo de cabello lacio.

Apresar un instante en la ventana
de ayer donde la especie relucía
con más hojas y un verde tan intenso

que la de hoy tan única y tan mía
es hoja de llegar y también pienso
hoja de hablar donde se para el día.

Een enkel blad, zeer traag rechtop gekomen
vanonder het grijs van smeulende overvloed,
blad dat kijkt en weet heeft van de donkere 
kracht van groen in een beknotte ruimte. 

Blad van met tegenzin in het duister tasten
plek waar het raamkozijn zich affirmeert
in de bries omgord door borduurwerk
klaarder in een aureool van sluik haar. 

Een ogenblik vasthouden in het venster
van gisteren waar de soort oplichtte
met meer bladeren en een groen zo intens

dat dit van nu, zo enig en zo van mij
is een blad van thuiskomen en ik denk ook
een blad van praten waar de dag eindigt. 

26 January 2012
Categories: poetry, Spanish literature
Tags:
Comments (0)

vergeten/herinneren

Vorig jaar in mei besprak ik het Vergeetboek van Douwe Draaisma. Een zeer interessant boek over het wezen van herinneren/vergeten.
Ik schreef toen:

Verschillende van de (ongewilde) proefpersonen kwamen aan hun specifieke geheugenfalen door een medische fout.
Andere gevallen komen dan weer van een ongeval of verwonding in oorlogssituatie. Ik denk er aan dat Gabrielle Giffords, de senator die op 8 januari 2011 in Tucson in het hoofd geschoten werd, een ideale patiënt zou kunnen zijn. Haar geschiedenis is goed gedocumenteerd. Het zou goed te testen zijn wat zij zich nog herinnert.

En kijk nu eens naar het wonder van Gabrielle Giffords.

23 January 2012
Categories: random thoughts
Tags:
Comments (0)

le van a guisar a fuego lento

typography: fontface

Have a look at this beautiful little film about the making of the fontfaces by atipo on Vimeo.

And admire one of the posters here, with the Caslon italic face. The others are Clarendon Bold, Helvetica bold and Carousel medium.

09 January 2012
Categories: typography
Tags:
Comments (0)

Julian Barnes and Michael Ondaatje

I spent the Christmas days reading two recent novels: Julian Barnes’ The Sense of an Ending and Michael Ondaatje’s The Cat’s Table. In a way, both books are novels of initiation. In both novels the protagonist tells about his youth and the company of a few friends that influenced his life.
The Sense of an Ending made me think of The Old Boys by William Trevor. I read it too long ago, but I remember that also in The Old Boys those old friends didn’t seem to have been that big friends after all.
The Sense of an Ending is a fine novel about an average ageing man — rather contended with his not too dashing life — that one day receives a letter as an echo of his younger self. And this letter changes not only the perception of his own youth, friendships and first love affair, but the sense of his whole life.
Julian Barnes writes very well, of course, but the theme of the book seemed to me somewhat narrow. A mediocre life that generates mediocre attitudes to a few special incidents.
I wonder why writers still bother to work on such a theme (and win the Man Booker Prize). Could it have something to do with the English and American lack of openness to other literatures? In a Guardian Book Podcast of 5 February 2010 Claire Armitstead started the program with this question: “Did you know that only 3% of the books we read are translated from other languages?” Did you? This might perhaps explain a tendency to navel-gazing. English writing authors only read other English writing authors. Where’s the fresh air?

Fresh air is abundant in The Cat’s Table, as if a window is thrown open. And not only because of the sea voyage. Ondaatje’s language is always like poetry. Not the form is poetic, but the way of looking, like you can find poetry in Henry Cartier-Bresson’s photos.
This book tells the story of an eleven years old boy — named Michael — that makes the journey by boat from Sri Lanka to England in 1954. Michael Ondaatje states in an afterword that “although the novel sometimes uses the colouring and locations of memoir and autobiography, The Cat’s Table is fictional.” It certainly is not fictional that the young Michael Ondaatje must have been a very perceptive and impressionable child.
The kaleidoscopic gathering on the boat is the source for many colourful stories and insight in other cultures. Sometimes a story line is followed years into the future before going back to what happened on the boat.
Warm and enthralling.